Bedrijven en kennisinstellingen werken samen aan het terugwinnen van waardevolle nutriënten uit reststromen. “Het sluiten van de kringloop vermindert de afhankelijkheid van primaire meststoffen, die duurder zijn geworden en een relatief grote milieu-footprint hebben. “Circulaire meststoffen dragen bij aan verduurzaming van de teelt, verbetering van de waterkwaliteit en het behoud van onze licence to produce”, zegt Karel de Bruijn namens één van de participanten. “Technisch kan het en er zijn goede resultaten geboekt in zowel proeven als de praktijk.”
De Bruijn is business unit directeur bij Van der Knaap en van meet af aan betrokken bij de PPS Kringloopsluiting Nutriënten uit Afvalwater en Proceswater (KNAP), dat in 2023 van start ging. “Dit is het laatste jaar van het project en er is veel vooruitgang geboekt. Terugwinning van nutriënten uit afvalwater en organische reststromen is technisch haalbaar en ze zijn geschikt voor praktische toepassing in plantaardige productiesystemen, waaronder de glastuinbouw”, vertelt hij. “Wij hebben bioreactoren ontwikkeld voor de productie van calciumnitraat, waarbij gebruik wordt gemaakt van stikstof afkomstig uit dierlijke mest en rioolslib. Er is ook met succes direct toepasbaar fosforzuur getest.”
Grondstoffen ruim voorhanden
Hoewel er van grootschalige toepassing in de praktijk nog geen sprake is, ziet De Bruijn dat op termijn wel gebeuren. “Grondstoffen in de vorm van dierlijke mest, zuiveringsslib en zuiveringswater van AWZI’s zijn in ruime mate voorhanden. De nutriënten die daaruit zijn teruggewonnen, zijn in teeltproeven binnen ons innovatiecentrum veilig toepasbaar gebleken en zijn een uitstekend alternatief voor gangbare minerale meststoffen.”
Eerste praktijkervaringen
De kennis die aan de basis staat van de circulaire meststoffen voor de Nederlandse markt, is voor een belangrijk deel opgebouwd in Canada en de Verenigde Staten. Daar is inmiddels ruime praktijkervaring opgedaan met de ontwikkeling en productie van meststoffen voor de organic teelt. De Bruijn: “De organic teelt in Noord-Amerika verschilt van de biologische teelt in Europa. Zo zijn daar ook teelten op substraat mogelijk. Die kennis en ervaringen over grondstoffen, productieprocessen en het gebruik van organische meststoffen vormen waardevolle input voor de ontwikkeling van circulaire meststoffen voor de Nederlandse markt.”
Draagvlak groeit
De eerste stappen op dit vlak zijn al gezet, onder andere door in te haken op initiatieven zoals 100% Groen Geteeld. Volgens De Bruijn groeit de interesse bij zowel telersverenigingen als individuele tuinbouwbedrijven. “Het draagvlak dat nodig is om circulaire meststoffen op grotere schaal te kunnen produceren en in te zetten, wordt geleidelijk groter. Wat de regelgeving betreft moet er nog een aantal beperkingen worden weggenomen en daar lijkt ook politiek draagvlak voor aanwezig te zijn. Wij zijn daarom positief over het perspectief van circulaire meststoffen in Europa, mede vanwege de goede ervaringen die ook hier in praktijkomstandigheden zijn opgedaan. Wat ons betreft is KNAP een geslaagd project, dat waardevolle nieuwe bouwstenen heeft aangedragen voor de verdere verduurzaming van glasteelten, in combinatie met blijvende inzet op weerbaarheid en groene gewasbescherming.
Tekst: Jan van Staalduinen
